هوشمندسازی ساختمان یک مبحث گسترده و نوین میباشد. ساختمان ها به طور کلی به دو دسته صنعتی و غیرصنعتی تقسیم میشوند:

ساختمان های صنعتی از قبیل کارخانه ها، انبارها، فضاهای ورزشی، نیروگاه ها و...

ساختمان های غیرصنعتی از قبیل ساختمانهای مسکونی، اداری، تجاری، هتل و...

در هوشمندسازی ساختمان هدف کنترل و مدیریت یک پارچه میباشد. در سیستم مدیریت ساختمان یا BMS (Building Management System) تمامی دستگاه ها و تجهیزات به صورت یکپارچه در یک شبکه قرارگرفته و کار کنترل و نظارت و تغییر آنها در یک واحد کنترل تعبیه میگردد و متخصص با تکنسین آموزش دیده از طریق این نقطه مرکزی کار مدیریت بر تجهیزات مختلف داخل ساختمان را انجام میدهد.

یکی از گسترده ترین فعالیت های هوشمندسازی در ایران، هوشمندسازی ساختمان های مسکونی و یا خانه هوشمند میباشد. عمده فعالیت ها و تخصص گروه S.O.S نیز در این راستا مییاشد.

ساختمانهای مسکونی در واقع شامل انواع پروژه های آپارتمانی، ویلایی، اداری و هتل میشود.

این ساختمان ها دارای دو بخش اصلی هستند. بخش مشاعات و بخشهای خصوصی. به عنوان مثال در آپارتمان ها، پارکینگ، لابی، راه پله و آسانسور، حیاط، موتورخانه، استخر و فضای ورزشی جز بخش مشاعات بوده و واحدهای مسکونی که حریم شخصی افراد را تشکیل میدهند، به عنوان بخش های خصوصی در نظر گرفته میشوند.

طرح BMS در ساختمان مسکونی، به راحتی قابل اجرا است. ادوات کنترلی تمامی تجهیزات ساختمان از قبیل تأسیسات و موتورخانه، هواسازها، آبیاری محوطه، نور پردازی نمای ساختمان، روشنایی مشاعات و پارکینگ و حیاط، دوربین های مدار بسته، سنسور های اعلام و اطفای حریق و ... در یک اتاق مدیریت ( معمولا در اختیار نگهبان آموزش دیده) جمع شده و کنترل و مدیریت میشوند.

هدف اصلی ازین مدیریت یکپارچه، راحتی در کنترل، دقت بالا، اطمینان و امنیت و مهمترین آن صرفه جویی در مصرف انرژی میباشد. صرفه جویی انرژی عاملی است که هزینه اولیه بالای سیستم BMS را توجیه کرده و طی چند سال بازگشت کامل سرمایه را به همراه دارد.

پس نتیجه میگیریم که کار BMS کنترل یکپارچه هرآنچه در ساختمان است تا جایی که وارد حریم خصوصی افراد نشود!

در اینجاست که بحث "اتوماسیون خانگی" و "خانه هوشمند" مطرح شده و علاوه بر جذب استقبال سازندگان و کاربران، به شدت در مسیر پیشرفت و توسعه قرارگرفته است. کار اتوماسیون خانگی کنترل و مدیریت تمامی تجهیزاتی است که افراد در داخل حریم خصوصی خود با در واقع همان واحدهای مسکونی دارند. تجهیزاتی از قبیل روشنایی، گرمایش و سرمایش، پرده برقی، سیستم صوتی خانگی، پریزهای برق، سیستم امنیتی و ....

از تفاوت های اصلی BMS و اتوماسیون خانگی این است که در BMS تمامی کنترل ها از یک نقطه مزکزی و توسط یک نیروی متخصص و مسئول انجام میپذیرد تا جایی که ساکنان ساختمان هیچ دخالتی در این کنترل ندارند.

اما در اتوماسیون خانگی و خانه هوشمند، تمامی سیستم ها در یک شبکه یکپارچه قرار گرفته و کنترل آن توسط همه افراد ساکن در خانه انجام میشود و در اینجا نقطه کنترل مرکزی وجود ندارد و افراد از هرجای خانه و حتی خارج از خانه به طریق های مختلف میتوانند کلیه سیستم های داخل شبکه هوشمند را کنترل و مدیریت کنند.

به این راه های ورود به شبکه هوشمند و کنترل این شبکه، "درگاه ارتباطی هوشمند" گفته میشود که به طور مفصل در بخش "درگاه ارتباطی هوشمند چیست؟" به آن پرداخته ایم.