سیستم روشنایی جزء جدایی ناپذیر تمامی ساختمان ها با کاربری های گوناگون میباشد. در دنیای ساخت و ساز امروزی، سیستم روشنایی یک موضوع ویژه بوده و تعریف های متفاوتی نسبت به گذشته خود پیدا کرده است. در گذشته هدف از سیستم روشنایی تنها رفع نیاز روشنایی مطلوب در هر بخش از ساختمان متناسب با کاربری مد نظر آن بخش بوده است. اما امروزه از سیستم روشنایی علاوه بر تعریف سابق آن، استفاده های گسترده تری از قبیل ترکیب انواع روشنایی داخلی با طراحی های داخلی و فضاسازی های گوناگون، روشنایی های حجمی و تزئینی،  متغییر و پویا بودن سبک روشنایی یک محیط برای استفاده در زمان ها و موقعیت های مختلف و استفاده های چند کاره از محیط و ... میباشد.

با این کاربردهای جدید، سیستم روشنایی به حیطه مهندسی ورود پیدا کرده و تخصص های ویژه ای را به وجود آورده است. مسلما با پیشرفت های روز افزون در صنعت روشنایی، سبک های جدید مدیریتی و کنترلی در کنار آن شکل گرفته تا کارکرد سیستم روشنایی را راحت تر از گذشته سازد و به اصطلاح مبحث "سیستم روشنایی هوشمند" را شکل داده است.

در این بخش با زبانی ساده، تجربی و دقیق، برخی از معایب سیستم روشنایی سنتی را بیان میکنیم و در مقابل مزایای هوشمندسازی روشنایی را مطرح کرده تا انتخاب غالب روشنایی هوشمند در بازار ساخت و ساز کنونی ساختمان در مقابل طرح سنتی آن، از تمامی جوانب برای شما مشخص شود.

معایب سیستم روشنایی سنتی:

  1. عدم امکان تغییر در نوع کنترل: اگر کنترل یک سرخط روشنایی سنتی با استفاده از یکی از کلید های تک پل، دو پل، تبدیل و صلیبی باشد، تا آخر هم همین خواهد بود و شما  غیر از استفاده از این کلیدها به گونه ای دیگر نمیتوانید کنترل آن سرخط روشنایی را در دست داشته باشید.
  2. خاموشی زیاد در هنگام تغییرات و تعمیرات: در صورت سوختن یک چراغ و یا تغییر و تعمیر در مسیر یک سرخط روشنایی، شما حداقل مجبور به قطع برق فیوزی هستید که آن سرخط روشنایی در مسیر خروجی آن فیوز است و بدیهی است تنها آن فیوز مربوط به آن سرخط شما نبوده و ممکن است برای ایجاد این تعمیرات یا تغییرات برای مدتی که فیوز قطع است، سایر سرخط های روشنایی و حتی پرده برقی، آیفون تصویری و پریز که در مسیر آن فیوز هستند خاموش باشند و این کار تعمیرات را در ساعات تاریک شبانه روز غیر ممکن خواهد کرد.
  3. مصرف بالا انرژی و بدون صرفه جویی: در طرح سنتی روشنایی، چون کنترل شما روی بخش های روشنایی تنها از طریق کلیدهای سنتی نصب شده روی دیوار میباشد، بنابراین هیچ مدیریتی در زمینه کاهش مصرف انرژی نمیتوانید داشته باشید و تنها وقتی کاهش مصرف انرژی دارید که خودتان به صورت دستی کلید مربوط به آن سرخط روشنایی را خاموش کنید.
  4. افزایش خرابی انواع چراغ ها: با گذر زمان و افزایش طول عمر ساختمان، به دلیل فرسودگی کلیدهای سنتی سر راه سرخط های روشنایی، برق ورودی به سرخط روشنایی به جای تغییر سطح ولتاژ آن از صفر به 220 ولت در یک لحظه، ممکن است با تأخیر و یا پس از چندین بار نوسان از صفر به 220 ولت برسد که این مستقیما به چراغ ها آسیب رسانده و باعث کاهش عمر مفید آن ها و در نهایت سوختن چراغ میشود. به خصوص در مورد لامپ های کم مصرف
  5. تعدد پر شمار کلیدهای سنتی دیواری: بی شک این مهمترین عیب میباشد. اگر در ساختمان های امروزی و به ویژه در سطح زیر بنای بالا که روشنایی های زیادی در ساختمان کار میشود سیستم روشنایی به صورت سنتی اجرا شود، با پدیده تعدد و شمار بالای کلیدهای سنتی در سطح دیوارهای داخلی ساختمان روبرو هستیم که متأسفانه این پدیده از دید سازندگان دور بوده و در زمان تحویل ساختمان جلوه پیدا میکند و معایبی از قبیل: سیم کشی های زیر ساخت دشوار، نصب دشوار کلیدها کنار یکدیگر، حجم بالای سیم در پشت کلیدها و عدم ایمنی و امکان قطعی بالا، افزایش هزینه تحمیلی خرید کلیدها در آخر، پر شدن دیوار ها و جلوه نامناسب و ناهماهنگ با فضاسازی های مدرن و مهمتر از همه انتخاب دشوار کلیدی است که میخواهیم سرخط مورد نظر ما را کنترل کند.
  6. عدم امکان استفاده از سیستم های جدید روشنایی:  و در آخر درطرح سنتی، دست ما برای استفاده از انواع تکنولوژی های نوین روشنایی بسته است و بسیاری از محصولات روشنایی جدید را نمیتوان در مجموعه سنتی خود اضافه کرد و به درستی استفاده نمود.

 

مزایای سیستم روشنایی هوشمند:

  1. انعطاف پذیری: در  سیستم روشنایی هوشمند، به راحتی میتوانید سرخط یک روشنایی جدید را وارد مجموعه خانه هوشمندتان کنید و کنترل آن را از طریق تمامی درگاه های ارتباطی و کنترلی هوشمند به دست بگیرید.
  2. اجرای انواع طرح های صرفه جویی در مصرف انرژی: شما به راحتی میتوانید با ساخت سناریوهای هوشمند گوناگون، مصرف برق خود را در زمینه روشنایی کاهش دهید و مدیریت های یکپارچه ای به روی تک تک سرخط های روشنایی یا مدیریت کلی بر روی تمامی آن ها داشته باشید.
  3. تغییر اصولی شدت نور یا دیم کردن روشنایی: در سیستم هوشمند میتوانید چراغ های مصرفی خود را دیم کرده و شدت نور آن را به دلخواه و یا در قالب سناریوهای گوناگون تغییر داده تا فضای شما دارای سطوح روشنایی گوناگون شود. همچنین به راحتی میتوانید یک سرخط را که پیش از این به عنوان سرخط ON/OFF بوده، بدون هیچگونه تغییر در زیر ساخت، به حالت DIMMER تبدیل کرده و از آن بهره مند شوید.
  4. سناریو پذیری: سیستم روشنایی شما هوشمند  میباشد و میتوانید سناریو های مختلف روشنایی در فضا های مختلف ساختمانتان را از قبیل سناریوهای ورود، مهمان، مطالعه، خواب، تماشای تلویزیون، خروج از خانه، مسافرت، امنیتی و ... داشته باشید و مهمتر از آن میتوانید سیستم روشنایی خود را با سیستم های صوتی، گرمایش و سرمایش، پرده برقی و ... در سناریوهای تخصصی و کارآمد یکپارچه نمایید.
  5. استفاده از کلیدهای هوشمند دیواری با تعداد پل بالا ( خروجی بالا): با استفاده از انواع کلیدهای هوشمند دیواری متناسب با سلیقه شما و همچنین نیاز فضا، به جای تعدد و شمار بالای کلیدهای سنتی در سطح دیوار، در هر فضای ساختمان شما تنها یک کلید هوشمند قرار میگیرد که شما علاوه بر کنترل تک تک تمامی سرخط های روشنایی، میتوانید سناریوهای گوناگون نیز اجرا نمایید و همچین از طریق همین کلید هوشمند کنترل سایر تجهیزات مانند گرمایش و سرمایش هوشمند، سیستم صوتی هوشمند، پرده برقی هوشمند و ... را میتوان به راحتی در اختیار داشت.
  6. کنترل روشنایی از طریق درگاه های ارتباطی هوشمند از راه دور و نزدیک: با هوشمند سازی روشنایی ساختمان خود، میتوانید از درگاه های های مختلف و جذاب ارتباطی جهت کنترل و مدیریت روشنایی استفاده کنید. درگاه های ارتباطی هوشمند از قبیل کلیدهای هوشمند دیواری، ریموت کنترل، کنترل از طریق انواع موبایل و تبلت، کنترل خارج از خانه از طریق اینترنت و پیام کوتاه و همچنین کنترل و مدیریت با انواع سنسورها در لایه های منطق مختلف.
  7. شکیل بودن و راحتی مدیریت و کنترل هوشمند: کلید های دیواری اولین درگاه ارتباطی در سیستم هوشمند هستند که مسلما نسبت به کلیدهای تک پل، دو پل و تبدیل سنتی، زیبایی بیشتری داشته و به خاطر داشتن LCD، چراغ های نمایشگر، ریموت پذیرب، ترموستات داخلی، سناریو پذیری و ... راحتی استفاده از آن در کنترل تجهیزات را برای شما ایجاد میکند.
  8. راحتی در تعمیرات و تغییرات: هنگام تغییر لامپ های یک سرخط روشنایی و یا تعمیر آن فقط و فقط آن سرخط روشنایی در مدت تغییر و تعمیر خاموش میباشد و تمامی سرخط ها در مجاورت آن داری برق و کاربری عادی خود خواهند بود که این ویژگی علاوه بر راحتی، اطمینان و امنیت را نیز فراهم می آورد.
  9. کاهش هزینه های نهایی قسمت برق ساختمان: و در آخر اجرای زیر ساخت روشنایی ساختمان بر اساس طرح هوشمند، با طرح سنتی آن متفاوت است. ممکن است مقداری هزینه های تجهیزات مصرفی مانند سیم و لوله برق اضافه شود اما راحتی اجرای این طرح به مراتب برای مجری زیرساخت برق ( برقکار پروژه) راحت بوده، سیم کشی ها استاندارد شده، هزینه های خرید انواع کلید سنتی و ترموستات های مختلف صرفه جویی میشود، نصب تجهیزات به مراتب راحت تر و در زمان کمتری صورت میگیرد و در آخر هزینه های نهایی قسمت برق ساختمان کاهش یافته و بر روی اصول هزینه میشود.

 

این گزینه ها تنها بخشی از مزایای سیستم روشنایی هوشمند میباشد که درمقابل سیستم روشنایی سنتی مطرح شده اند و مسلما هر سازنده و مالکی را بر آن میدارد تا سیستم روشنایی ساختمان خود را در طرح های هوشمند اجرا کرده و از مزایای بیشمار آن نهایت استفاده را ببرد.

کار با سیستم های هوشمند در تمامی سطوح و تجهیزات از قبیل روشنایی هوشمند، سیستم گرمایش و سرمایش هوشمند، پرده های برقی هوشمند، سیستم صوتی هوشمند و ... برای کاربران آن علاوه بر بحثهای مطرح شده، لذت و رضایت مندی بالایی به همراه دارد که هر کس با یک بار تجربه کار با خانه هوشمند به این مهم پی خواهد برد.

سایر بحث های تخصصی در زمینه روشنایی هوشمند و مزایای کامل تر و انواع طرحهای اجرایی آن را در بخش "روشنایی هوشمند چیست؟" میتوانید مطالعه نمایید.